ĐHQG-HCM đẩy mạnh đào tạo đại học theo hướng liên ngành, cá nhân hóa và đột phá công nghệ

Tọa đàm là diễn đàn khoa học đặc biệt, được tổ chức ngay sau chuyến công tác thực tế, đối sánh mô hình quản trị tại ba đại học hàng đầu Singapore (NUS, SMU, NTU) của đoàn công tác ĐHQG-HCM vừa qua. Đồng thời là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa ĐHQG-HCM gia nhập nhóm các đại học hàng đầu châu Á theo Quyết định số 129/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Toàn cảnh Toạ đàm.

Đổi mới cần trở thành năng lực của toàn hệ thống

Thời gian qua, ĐHQG-HCM đã và đang đẩy mạnh việc rà soát toàn diện hành lang học vụ, xây dựng các liên minh hành động và chuẩn bị đưa các học phần liên trường tích hợp công nghệ vào giảng dạy ngay trong năm học tới.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS.TS Trần Cao Vinh - Phó Giám đốc ĐHQG-HCM khẳng định, xu hướng hiện đại hóa chương trình đào tạo theo hướng mở, linh hoạt và ứng dụng công nghệ giáo dục đang là định hướng chiến lược mà ĐHQG-HCM theo đuổi.

Để chuyển hóa bài học từ Singapore thành năng lực của toàn hệ thống chứ không chỉ dừng lại ở quy mô thí điểm, Phó Giám đốc ĐHQG-HCM nhấn mạnh: “Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là chúng ta cần đổi mới theo hướng nào, mà là làm thế nào để chuyển các định hướng đó thành cơ chế vận hành cụ thể, có thể triển khai ở các đơn vị và mở rộng cho số đông người học. Đổi mới không thể chỉ dừng ở một vài học phần thí điểm hay một vài chương trình tiên phong. Đổi mới cần trở thành năng lực của toàn hệ thống”.

PGS.TS Trần Cao Vinh phát biểu khai mạc Toạ đàm.

Tại Tọa đàm, các trường đại học thành viên ĐHQG-HCM đã trình bày các báo cáo tham luận, đề xuất phương án cập nhật chương trình đào tạo dựa trên ba trục cốt lõi: liên ngành hóa, tích hợp công nghệ AI và đẩy mạnh thực tập trải nghiệm gắn với bài toán thực tế của doanh nghiệp.

Cụ thể, các đơn vị đã hiến kế xây dựng khung chương trình đại cương dùng chung, thí điểm các mô hình AI+X (tích hợp AI với các lĩnh vực chuyên môn nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo liên ngành), thiết lập cấu trúc ngành chính - ngành phụ (Major - Minor) chéo giữa các trường thành viên trong hệ thống và triển khai hệ thống sư phạm số để cá nhân hóa lộ trình học tập.

Đồng thời, các báo cáo cũng tập trung làm rõ giải pháp chuyển dịch sang mô hình thực tập “Đồng kiến tạo”, đưa đồ án tốt nghiệp cuối khóa mang tính tổng hợp, đòi hỏi sinh viên vận dụng kiến thức đa lĩnh vực để giải quyết một thách thức cụ thể của thực tiễn, gắn chặt với không gian sản xuất, kinh doanh nhằm hiện thực hóa mục tiêu đạt 50% thời lượng trải nghiệm thực chất vào năm 2030.

Ngoài ra, các đơn vị cũng đề xuất các giải pháp tiêu biểu tại tọa đàm tập trung vào việc kiến nghị ĐHQG-HCM ban hành hành lang pháp lý chung, xây dựng cơ chế công nhận, chuyển đổi tín chỉ trực tuyến và liên thông chéo trường, đồng thời đàm phán bản quyền các nền tảng công nghệ giáo dục dùng chung cấp hệ thống để tối ưu hóa nguồn lực.

GS Hồ Tấn Nhựt - Giáo sư tại Đại học Bang California (California State University, Northridge CSUN), Giám đốc The Autonomy Research Center for STEAHM (ARCS) – Trung tâm Nghiên cứu Xuất sắc được NASA tài trợ tại CSUN, chia sẻ về góc nhìn đổi mới giáo dục đại học tại Toạ đàm.

Kiến tạo năng lực giải quyết vấn đề từ những bài toán thật

Phát biểu kết luận tọa đàm, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai - Giám đốc ĐHQG-HCM nhấn mạnh: “Đổi mới liên ngành không nên được hiểu đơn giản là kết hợp vài ngành với nhau. Đổi mới liên ngành, ở tầng sâu hơn, là năng lực tổ chức lại tri thức xung quanh các bài toán thật. Điểm khởi đầu không phải là: khoa nào đang có gì? Mà là: xã hội đang cần giải quyết vấn đề gì? Người học cần năng lực gì để tham gia giải quyết vấn đề đó? Nhà trường cần kết nối những nguồn tri thức, con người, công nghệ và đối tác nào để tạo ra lời giải? Khi đặt câu hỏi như vậy, đại học chuyển từ mô hình truyền thụ tri thức theo ngành sang mô hình kiến tạo năng lực giải quyết vấn đề. Đây là một thay đổi căn bản”.

Để hiện thực hóa triết lý này, Giám đốc ĐHQG-HCM cho rằng toàn hệ thống cần triển khai phương thức hành động có kỷ luật trong điều kiện thời gian cấp bách (urgent model), tập trung vào các liên minh hành động liên khoa, liên trường và đẩy mạnh thử nghiệm các mô hình vi chứng chỉ (micro-credential), học phần liên ngành hay đồng giảng dạy cùng doanh nghiệp.

Giám đốc ĐHQG-HCM nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức lại tri thức xung quanh các bài toán thực tiễn của xã hội.

 “Nếu chúng ta hành động sớm, liên ngành có thể trở thành lợi thế chiến lược. Nó giúp nhà trường tạo ra chương trình linh hoạt hơn, người học có năng lực rộng và sâu hơn, giảng viên có không gian hợp tác mới, nghiên cứu gắn với bài toán thật hơn và đại học tham gia trực tiếp hơn vào phát triển Thành phố, vùng và đất nước”, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai bày tỏ kỳ vọng.