Tăng cường năng lực nghiên cứu và tự chủ công nghệ vắc xin
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS Huỳnh Phú Minh Cường, Phó Trưởng ban Ban Khoa học và Công nghệ ĐHQG-HCM nhấn mạnh, đại dịch COVID-19 đã cho thấy vai trò quan trọng của vắc xin đối với sức khỏe cộng đồng, an ninh y tế quốc gia và sự phát triển kinh tế – xã hội. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và tính tự chủ trong công nghệ sản xuất vắc xin tại Việt Nam.
Theo TS Huỳnh Phú Minh Cường, công nghệ y – sinh học tiên tiến phục vụ sản xuất vắc xin thế hệ mới là một lĩnh vực quan trọng trong định hướng phát triển các công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược của quốc gia. Đây cũng là cơ hội để các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp xác định những vấn đề trọng tâm, tập trung nguồn lực giải quyết các bài toán đặt ra từ thực tiễn.
“Để phát triển thành công một sản phẩm vắc xin, cần có sự kết nối chặt chẽ giữa nghiên cứu cơ bản, phát triển công nghệ, thử nghiệm và sản xuất. Trong đó, hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp giữ vai trò then chốt, giúp kết nối năng lực khoa học với khả năng phát triển công nghệ và sản xuất”, TS Huỳnh Phú Minh Cường nói.
Từ định hướng này, hội thảo được kỳ vọng tạo diễn đàn để các nhà khoa học ĐHQG-HCM cùng chuyên gia đến từ IVAC, Trung tâm Nghiên cứu, Sản xuất Vắc xin và Sinh phẩm Y tế (POLYVAC) và các đơn vị trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm, xác định hướng nghiên cứu ưu tiên và hình thành các chương trình hợp tác cụ thể.
Giới thiệu các hướng nghiên cứu và phát triển vắc xin
Tại hội thảo, 8 tham luận tập trung vào việc xây dựng hạ tầng nghiên cứu, phát triển nền tảng vắc xin thế hệ mới và ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, chống và chẩn đoán bệnh. PGS.TS Đặng Hoàng Phú (Trường ĐH Khoa học tự nhiên) giới thiệu Đề án thành lập Trung tâm Vaccine và Công nghệ miễn dịch ĐHQG-HCM, định hướng kết nối nguồn lực liên ngành, phát triển công nghệ lõi và nghiên cứu các nền tảng vắc xin mới. TS Ngô Thu Hường (POLYVAC) chia sẻ kinh nghiệm cải tiến công nghệ sản xuất, tiếp nhận chuyển giao công nghệ mRNA và phát triển sản phẩm mới. Trong khi đó, TS Huỳnh Tấn Dũng (Trường ĐH Khoa học Sức khỏe) trình bày nghiên cứu nền tảng vắc xin hạt sinh học từ túi màng ngoài vi khuẩn và thể vùi protein; GS.TS Trần Văn Hiếu (Trường ĐH Khoa học tự nhiên) giới thiệu hướng thiết kế peptide PEP1 hỗ trợ vận chuyển kháng nguyên, phát triển vắc xin màng nhầy.
Từ góc độ nghiên cứu, phát triển và sản xuất, TS Dương Hữu Thái, Viện trưởng IVAC, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng năng lực công nghệ lõi, đồng thời định hướng phát triển các nền tảng như nuôi cấy tế bào, protein tái tổ hợp và mRNA-LNP nhằm nâng cao khả năng ứng phó đại dịch. Các tham luận tiếp theo mở rộng sang ứng dụng công nghệ sinh học trong chẩn đoán và phòng bệnh: TS Đặng Trịnh Minh Anh (Trường ĐH Quốc tế) trình bày nghiên cứu protein của Schistosoma mekongi phục vụ chẩn đoán huyết thanh học bệnh sán máng sông Mekong; ThS Hoàng Thị Tố Loan (DAVAC) chia sẻ quá trình nghiên cứu vắc xin thương hàn vi cộng hợp, từ xây dựng quy trình sản xuất đến đánh giá tiền lâm sàng; ThS Nguyễn Thanh Tấn (Trường ĐH Khoa học tự nhiên) giới thiệu nghiên cứu cốm vi sinh chứa Lactiplantibacillus plantarum biểu hiện thụ thể SCARB2, hướng đến khả năng liên kết và bắt giữ virus EV71.
Các tham luận cho thấy nhiều hướng tiếp cận đang được triển khai, từ phát triển hạ tầng nghiên cứu và công nghệ lõi đến thiết kế kháng nguyên, nền tảng vắc xin mới và ứng dụng công nghệ sinh học trong chẩn đoán, phòng bệnh. Đồng thời, những kết quả được trình bày cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện công nghệ, đánh giá hiệu quả và tăng cường kết nối với các đơn vị có năng lực phát triển, sản xuất.
Trong khuôn khổ chương trình, Trường ĐH Khoa học tự nhiên và IVAC đã ký kết thỏa thuận hợp tác, nhằm tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục đại học với đơn vị nghiên cứu và sản xuất vắc xin.
