Buổi làm việc diễn ra trong không khí cởi mở, thực chất, tập trung vào những điểm giao thoa chiến lược giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Melbourne - hai đô thị năng động, có nhiều điểm tương đồng trong quá trình phát triển, cùng đối mặt với các thách thức về giáo dục, y tế, giao thông, không gian xanh, dịch vụ công và năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế tri thức.
Tại buổi làm việc, đại diện ĐHQG-HCM giới thiệu về vai trò của ĐHQG-HCM như một đại học lớn, đa ngành, đa lĩnh vực, với 8 trường đại học thành viên và một trường THPT chuyên, hình thành một hệ sinh thái giáo dục - nghiên cứu - đổi mới sáng tạo liên thông từ bậc phổ thông đến đại học, sau đại học. Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh và Melbourne đã có các định hướng hợp tác, ĐHQG-HCM mong muốn tham gia như một chủ thể quan trọng trong kết nối tri thức, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và đưa các giải pháp đổi mới sáng tạo vào giải quyết những bài toán thực tiễn của đô thị.
Ngài Nicholas Reece chia sẻ kinh nghiệm của Melbourne trong xây dựng một thành phố đáng sống, năng động và hài hòa. Với dân số hơn 5 triệu người, Melbourne không chỉ hướng đến tăng trưởng về quy mô, mà còn đặt trọng tâm vào chất lượng sống, tính bao trùm, khả năng kết nối quốc tế và năng lực đổi mới của hệ sinh thái đô thị. Từ kinh nghiệm của Melbourne, Thị trưởng nhấn mạnh rằng các trường đại học là một trong những “phương tiện kết nối quốc tế” hiệu quả nhất của một quốc gia, bởi đây là nơi hội tụ người trẻ, ý tưởng mới, tri thức mới và khả năng kiến tạo các quan hệ hợp tác lâu dài.
Một nội dung được hai bên đặc biệt quan tâm là kết nối đại học - doanh nghiệp - chính quyền trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Melbourne hiện có lợi thế lớn với các đại học hàng đầu như University of Melbourne, Monash University, cùng hệ sinh thái giáo dục - công nghệ rộng mở, trong đó các mô hình như Melbourne Connect được xem là không gian quan trọng để gắn kết nhà nghiên cứu, doanh nghiệp, startup và khu vực công. Từ góc nhìn này, ĐHQG-HCM bày tỏ mong muốn tăng cường kết nối với các đại học và trung tâm đổi mới sáng tạo tại Melbourne, qua đó học hỏi kinh nghiệm tổ chức hệ sinh thái, phát triển các chương trình trao đổi nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và cùng giải quyết các bài toán đô thị bằng công nghệ.
Hai bên cũng trao đổi về các sáng kiến hợp tác cụ thể, trong đó có Melbourne Innovation Connections Programme, chương trình có thể đưa các nhà lãnh đạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ Thành phố Hồ Chí Minh sang Melbourne để hình thành quan hệ đối tác chiến lược; đồng thời hỗ trợ startup Melbourne mở rộng thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Việt Nam. Ở chiều ngược lại, các startup Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, cũng có thể tiếp cận mạng lưới chuyên gia, nhà đầu tư, đại học và doanh nghiệp tại Australia để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Một điểm hẹn quan trọng được nhắc đến là Business Partner Cities Roundtable dự kiến tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 10/2026. Melbourne kỳ vọng sẽ cử đại diện tham dự, qua đó tiếp tục mở rộng trao đổi giữa hai thành phố về phát triển đô thị, doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo và các mô hình hợp tác bền vững. Trước đó, Melbourne cũng đã có các chương trình trao đổi doanh nhân và diễn đàn về kinh tế số như DigiFrontiers, tạo nền tảng cho các sáng kiến hợp tác sâu hơn giữa hai bên trong thời gian tới.
Bên cạnh đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, buổi làm việc còn mở rộng sang các chủ đề xã hội có ý nghĩa chiến lược, trong đó có bình đẳng giới và phát triển lãnh đạo nữ. GS.TS. Nguyễn Thị Thanh Mai chia sẻ về sự quan tâm của Việt Nam đối với việc thúc đẩy bình đẳng giới, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan. Ngài Thị trưởng Melbourne cũng chia sẻ kinh nghiệm cá nhân khi từng làm việc với nữ Thủ tướng đầu tiên của Australia, đồng thời nhấn mạnh vai trò của sự đa dạng trong quản trị đô thị. Melbourne là một thành phố đa văn hóa, nơi một tỷ lệ lớn cư dân sinh ra ở nước ngoài hoặc có cha mẹ sinh ra ở nước ngoài, nhưng vẫn duy trì được sự hài hòa xã hội và tinh thần cộng đồng mạnh mẽ.
Từ kinh nghiệm thực tiễn của Melbourne, các đại diện phía bạn cũng gợi mở một số vấn đề chính sách có giá trị tham khảo cho hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam. Trong đó, chính sách ưu đãi đầu tư giai đoạn sớm cho startup, cấu trúc thuế, khả năng huy động vốn và các cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư được xem là những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của ngành khởi nghiệp. Đồng thời, vấn đề visa cũng được nêu như một rào cản thực tế đối với hoạt động đi lại, hợp tác kinh doanh và kết nối hệ sinh thái giữa Australia và Việt Nam.
Một điểm đáng chú ý khác là vai trò của mạng lưới cựu sinh viên Việt Nam từng học tập tại Australia. Theo trao đổi tại buổi làm việc, nhiều tài năng kỹ thuật của Việt Nam sau khi học tập tại Australia lựa chọn trở về hoặc tiếp tục phát triển sự nghiệp tại Việt Nam, bởi thị trường trong nước đang tăng trưởng nhanh, có nhiều cơ hội cho đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Đây có thể trở thành một nguồn lực quan trọng để kết nối đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các chương trình hỗ trợ startup giữa hai quốc gia.
Kết thúc buổi làm việc, các bên thống nhất tiếp tục duy trì kết nối, trao đổi thông tin và thúc đẩy các hướng hợp tác cụ thể trong thời gian tới. Đoàn công tác dự kiến tiếp tục làm việc với University of Melbourne, trong đó có các nội dung liên quan đến kết nối đại học, đổi mới sáng tạo và mô hình hợp tác giữa nghiên cứu - công nghiệp - đô thị.
Buổi làm việc với Thị trưởng Melbourne không chỉ mở ra thêm một kênh hợp tác giữa ĐHQG-HCM và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Melbourne, mà còn góp phần cụ thể hóa vai trò của ĐHQG-HCM trong chiến lược kết nối quốc tế, thúc đẩy hợp tác ba nhà và đồng hành cùng Thành phố Hồ Chí Minh trong mục tiêu trở thành một đô thị đổi mới sáng tạo, hội nhập và đáng sống trong khu vực.